تغذیه نوزاد از مهمترین بخشهای رشد و سلامت او در سالهای ابتدایی زندگی به حساب میآید. شیر مادر بهترین و کاملترین منبع تغذیه برای نوزادان به شمار میرود، اما در برخی شرایط استفاده از شیر خشک به عنوان جایگزین یا مکمل شیر مادر ضروری میشود. در این شرایط انتخاب بهترین شیر خشک برای نوزادان از اهمیت زیادی برخوردار است.
شیر خشک برای نوزادان باید با دقت و حساسیت بالایی انتخاب شود تا بتواند نیازهای مهم تغذیهای نوزاد را در سن شیرخوارگی به بهترین شکل ممکن برآورده کند. با توجه به اهمیت بالای این موضوع در این مقاله قصد داریم نکات لازم در انتخاب بهترین شیر خشک برای نوزادان را معرفی کرده و با انواع شیر خشک، نکات تغذیهای و سایر نکات مهم آشنا شویم.
اهمیت انتخاب بهترین شیر خشک برای نوزادان
بدن نوزاد در ماههای اول زندگی هنوز در حال رشد و تکامل قرار دارد؛ به همین دلیل سیستم گوارش، ایمنی و عصبی او بسیار حساس عمل میکند. به همین دلیل شیر خشک باید طوری انتخاب شود که نه تنها نیازهای غذایی نوزاد را تأمین کند بلکه به رشد طبیعی مغز، استخوانها و سیستم ایمنی نیز کمک نماید.
انتخاب اشتباه شیر خشک میتواند منجر به مشکلاتی مانند حساسیت، دلدرد، اسهال، یبوست یا حتی تأخیر در رشد شود. بنابراین، والدین باید پیش از خرید از ترکیبات شیر خشک و تفاوت انواع آن آگاهی داشته و بر این اساس بهترین شیر خشک برای نوزادان را انتخاب نمایند.
چه زمانی استفاده از شیر خشک ضروری است؟

هرچند شیر مادر انتخاب اول و ایدهآل برای تغذیه نوزاد است، اما گاهی به دلایل مختلف ممکن است مادر نتواند یا اجازه نداشته باشد به نوزاد خود شیر بدهد. در این موارد، پزشک اطفال انتخاب بهترین شیر خشک برای نوزادان را به والدین توصیه میکند. از جمله دلایل استفاده از شیر خشک میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- کاهش یا قطع تولید شیر مادر
- مصرف داروهای خاص توسط مادر که از طریق شیر به نوزاد آسیب میزند
- وجود بیماریهای خاص در مادر مانند عفونتهای ویروسی یا مشکلات غدد
- افزایش نیاز غذایی نوزاد در مواردی که شیر مادر به تنهایی کافی نیست
- بازگشت مادر به کار و دشواری تغذیه مستقیم با شیر
در چنین شرایطی، باید با مشورت پزشک بهترین و مناسبترین نوع از شیر خشک برای تغذیه نوزاد انتخاب شود که بیشترین شباهت را به ترکیب شیر مادر داشته باشد.
انواع شیر خشک برای نوزادان
یکی از موضوعات مهم در انتخاب بهترین شیر خشک برای نوزادان آشنایی با انواع شیر خشک است. شیر خشکها بر اساس ترکیب و نوع مواد اولیه به چند گروه اصلی تقسیم میشوند. آشنایی با این انواع به شما کمک میکند تا با توجه به نیاز نوزاد، بهترین گزینه را انتخاب کنید.
شیر خشک معمولی (بر پایه شیر گاو)
این نوع شیر خشک رایجترین گزینه در بازار است که معمولاً برای بیشتر نوزادان گزینه مناسبی محسوب میشود. ترکیبات این نوع شیر خشک شامل موارد زیر است:
- پروتئین شیر گاو با تغییراتی برای هضم آسانتر
- کربوهیدراتهایی مانند لاکتوز
- چربیهای گیاهی مفید
- ویتامینها و مواد معدنی مشابه شیر مادر
شیر خشکهای مخصوص نوزادان حساس به لاکتوز
برخی نوزادان قادر به هضم لاکتوز نیستند و دچار نفخ، دلدرد یا اسهال میشوند. برای این گروه از نوزادان، شیر خشکهای بدون لاکتوز (Lactose-Free) توصیه میشود.
شیر خشکهای ضد آلرژی (Hypoallergenic)
برای نوزادانی که به پروتئین شیر گاو حساسیت دارند، شیر خشکهای ضد آلرژی بهترین گزینه محسوب میشوند. در این محصولات، پروتئینها به قطعات بسیار ریزتر (هیدرولیز شده) تبدیل شدهاند تا خطر آلرژی کاهش یابد.
شیر خشکهای بر پایه سویا
در انتخاب بهترین شیر خشک برای نوزادان در برخی موارد، شیر خشکهای تهیه شده از پروتئین سویا برای نوزادانی که به شیر گاو آلرژی دارند، تجویز میشود. البته مصرف آن باید با توصیه متخصص اطفال صورت گیرد، زیرا ممکن است برخی نوزادان به سویا نیز حساس باشند.
شیر خشکهای ویژه نوزادان نارس یا کموزن
این نوع شیر خشکها دارای کالری، پروتئین و مواد معدنی بالاتری نسبت به سایر انواع شیر خشک هستند. به همین دلیل مصرف آنها میتواند رشد سریعتر نوزادان نارس را تقویت کند.
شیر خشکهای غلیظشده (AR Formula)
برای نوزادانی که دچار رفلاکس معده هستند، از شیر خشکهای غلیظشده استفاده میشود. در این نوع شیر خشک با افزایش غلظت تلاش شده که احتمال بازگشت شیر به مری به میزان قابل توجهی کاهش پیدا کند.
ترکیبات اصلی در شیر خشک
یکی دیگر از نکات مهم و ضروری در انتخاب بهترین شیر خشک برای نوزادان، آگاهی نسبت به ترکیبات اصلی شیر خشک است. ترکیبات اصلی شیر خشکها شامل موارد زیر میشود:
- پروتئین: کمک به رشد عضلات و بافتها
- کربوهیدرات: منبع اصلی انرژی برای نوزاد
- چربیها: رشد مغز و سیستم عصبی
- ویتامینها و مواد معدنی: تأمین نیازهای رشد استخوان و ایمنی
- پروبیوتیکها و پریبیوتیکها: تقویت سیستم گوارش و جلوگیری از یبوست
شیر خشکهای با کیفیت، ترکیباتی نزدیک به شیر مادر دارند و معمولاً حاوی DHA، ARA، آهن و ویتامین D نیز هستند.
معیارهای انتخاب بهترین شیر خشک برای نوزادان

در انتخاب بهترین شیر خشک برای نوزادان، یک سری معیارها وجود دارند که باید مورد توجه قرار بگیرند. از جمله این معیارها میتوان به موارد زیر اشاره کرد.
- سن نوزاد: شیر خشکها بر اساس سن نوزاد دستهبندی میشوند؛ شماره 1 از تولد تا 6 ماهگی، شماره 2 از 6 تا 12 ماهگی و شماره 3 پس از 1 سالگی.
- وضعیت سلامت نوزاد: اگر نوزاد دچار آلرژی، یبوست یا رفلاکس است، باید نوع مخصوصی از شیر خشک انتخاب شود. متخصص نوزادان میتواند در این زمینه راهنمایی لازم را ارائه دهد.
- برند معتبر و مجوز بهداشتی: در انتخاب شیر خشک باید از برندهای دارای مجوز وزارت بهداشت و تاریخ انقضای معتبر استفاده شود؛ زیرا برندهای شناختهشده، استانداردهای سختگیرانهتری را رعایت میکنند.
- قیمت در برابر کیفیت: هرچند قیمت بالاتر همیشه نشانه کیفیت بهتر نیست، اما در مورد تغذیه نوزاد نباید صرفاً ارزانترین گزینه را انتخاب کرد. ترکیبات، مبدأ تولید و سابقه برند در زمان انتخاب بهترین شیر خشک برای نوزادان باید مورد توجه قرار بگیرد.
- نظر پزشک و تجربه والدین دیگر: متخصص اطفال بهترین مشاور شما در زمینه انتخاب شیر خشک مناسب است. علاوه بر آن، تجربه دیگر والدین در استفاده از برندهای مختلف نیز میتواند مفید باشد.
بهترین برندهای شیر خشک در ایران و جهان (بر اساس نظر پزشکان)
در انتخاب بهترین شیر خشک برای نوزادان آشنایی با برندهای برتر تولیدکننده از اهمیت بالایی برخوردار است. از بهترین برندهای تولید شیر خشک که در ایران و جهان پرمصرف هستند میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- آپتامیل (Aptamil)
- نان (Nestlé NAN)
- بیومیل (Biomil)
- اس-26 (S-26 Gold)
- هپ (HiPP)
- فرمولای (Formulae Baby)
هرکدام از این برندها انواع مختلفی از شیر خشک را برای نیازهای خاص نوزادان تولید میکنند. انتخاب نهایی از بین محصولات این برندها باید بر اساس توصیه پزشک و واکنش بدن نوزاد انجام شود.
نقش پزشک در انتخاب بهترین شیر خشک برای نوزادان
تعیین نوع و مقدار شیر خشک بر اساس سن، وزن، وضعیت گوارشی و حتی سابقه خانوادگی آلرژی باید زیر نظر متخصص نوزادان انجام شود. در انتخاب بهترین شیر خشک برای نوزادان توجه به توصیههای غیرعلمی میتواند خطرناک باشد. پزشک میتواند در صورت نیاز، آزمایش آلرژی تجویز کند تا بر این اساس بهترین نوع شیر خشک انتخاب شود.
دکتر شبنم زمانی به عنوان بهترین متخصص اطفال با توجه به سابقه و تجربه بالا، میتواند نقش مهمی در انتخاب بهترین شیر خشک برای نوزادان ایفا کند. دکتر زمانی با بررسی وضعیت نوزاد از جنبههای مختلف میتواند بهترین نوع شیر خشک را بر اساس ترکیبات به والدین پیشنهاد دهد تا نیازهای تغذیهای نوزاد به بهترین شکل ممکن تأمین شود.
با بهترین متخصص کودکان و نوزادان در تماس باشید
راههای ارتباطی با دکتر شبنم زمانی، بهترین متخصص کودکان در منطقه 2:
- شماره تماس:
- واتساپ:
- آدرس مطب:
- تهران – پل مدیریت – خیابان علامه جنوبی – کوچه چهلم مرکزی – پلاک ۹ واحد ۱
- اینستاگرام:

